Slagschaduw

Willem Oosterberg heeft een gedegen artikel gemaakt over slagschaduw. Lees vooral het hele artikel. Je kunt het downloaden. De situatieschets zoals die op de Voorsterklei zich zou kunnen voordoen is opgenomen ook onderaan deze pagina.

Slagschaduw is de schaduw van de bewegende wieken van een molen. Wanneer deze bewegende schaduw op het raam van een woning in de omgeving van de molen valt, geeft dit een hinderlijke flikkering van licht. Met name als een kamer wordt verlicht vanuit één niet al te groot raam, lijkt het alsof het licht iedere 1 of 2 seconden even uit gaat.

Om een indruk te krijgen van wat slagschaduw is: zie bijvoorbeeld

https://www.youtube.com/watch?v=LQCVX7NQ66M https://www.youtube.com/watch?v=EXrTLsu501I

Voor een simulatie van slagschaduw over de dag en de seizoenen (let op het tellertje rechts onder):

Voor een toegankelijke inleiding over slagschaduw:

https://www.youtube.com/watch?v=J7eFR7sWuZU, vanaf minuut 16:00

De norm in Nederland

Bij wet is geregeld dat de slagschaduw van een windmolen op gevoelige gebouwen gemiddeld niet vaker dan 17 dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten per dag mag optreden.
Wanneer wordt overwogen om een windmolen te plaatsen die deze norm dreigt te overschrijden, moet de molen worden voorzien van een automatische stilstandsvoorziening die ervoor zorgt dat de duur van de hinder binnen deze norm blijft.

Gevoelige gebouwen zijn woningen, scholen, ziekenhuizen e.d. maar niet bijvoorbeeld bedrijfsgebouwen of campings2.

Dit is een vreemde, moeilijke norm. Wordt aan de norm voldaan bij 30 dagen met 19 minuten slagschaduw per dag, of 16 dagen met 40 minuten per dag? En hoe moet je omgaan met gemiddeld – moet er jarenlang worden gemeten voordat je kunt bepalen of de norm wel of niet wordt gehaald? Bovendien is niet meer te achterhalen waar de getallen van 17 dagen en 20 minuten vandaan komen3.
Om deze problemen te omzeilen wordt in de rechtspraak het uitgangspunt gekozen dat aan de norm wordt voldaan als de meest strenge interpretatie wordt gebruikt. (Blijkbaar vindt men het te veel werk om de Activiteitenregeling aan te passen). De meest strenge interpretatie is dat er op 17 dagen precies 20 minuten slagschaduw is. Dit is gelijk aan 5 uur en 40 minuten, en dit wordt afgerond naar 6 uur. Daarnaast wordt er niet verlangd dat een gemiddelde over meer jaren wordt berekend.
Kortom: de norm is dat er ieder jaar op gevoelige gebouwen maximaal 6 uur slagschaduw mag zijn.

Schatting van de slagschaduw op de Voorsterklei van de voorgestelde molens

Figuur 4 en 5 zijn schattingen van de slagschaduw als de voorgestelde windmolens op de Voorsterklei zouden worden gerealiseerd. Figuur 4 is een schatting als de twee zuidelijke molens worden gerealiseerd. Figuur 5 is een schatting als alle vier voorgestelde molens worden gerealiseerd.
Hoe de schatting is gemaakt, staat beschreven in de Bijlage.

Figuur 4 Slagschaduw als er twee windmolens op de Voorsterklei zouden komen. Binnen de rode lijn: per jaar 6 uur slagschaduw. Buiten de blauwe lijn: geen slagschaduw.

Figuur 5 Idem als er vier windmolens op de Voorsterklei zouden komen